Patterns & practices ekibini .net'in ilk yıllarından beri takip ederiz. Hazırladıkları “Application Block” larla yönetilebilirlik ve performans adına pek çok doğru kodlamanın örneği oldular. Bir çok yazılım mimarı ve yazılım geliştiricinin Application Block’ların yanı sıra oluşturdukları kılavuzlardan da faydalandığını gözlemledim. Yalnız .net Framework 3.0 ve 3.5 ile birlikte Microsoft'un ürün geliştirme hızına yetişememiş bir ekip olarak gözümden düşmüşlerdi açıkçası. Bana cevap "WCF Security Guidance" ile geldi.

WCF, SOA'nın fazlasıyla popüler olduğu sektörümüzde Microsoft'un temel hamlelerinden bir tanesi. Eğer Microsoft platformunda yazılım geliştiriyorsanız servislerinizi oluşturmak için WCF yeterli. WCF'de  senaryonuza göre farklı güvenlik konfigurasyonlara ulaşabilirsiniz. Ama hangi konfigurasyonun senaryonuz için en iyi olduğunu ve bunu kod yapıtaşlarıyla en iyi nasıl geliştirebileceğinizi aşağıdaki kılavuz yol gösterecektir.

http://www.codeplex.com/WCFSecurity

Günümüzde değişen iş ihtiyaçlarına gereken hızda cevap verebilen teknolojik alt yapılar şirketlerinin devamlılık için kaçırmamak zorunluluğunda olduğu yeni fırsatları yakalamada çok büyük bir etken oldu. Kavramsal bakış açısıyla servis tabanlı mimari, iş süreçleri ile teknolojik alt yapıların kesiştiği nokta olarak ifade edilebilir. Peki, bu kavram hayata nasıl geçirilir? Ne gibi süreçlerden geçmeli ve hangi teknolojileri kullanmalıyız? Microsoft teknolojileri SOA için neler sunuyor? Teknolojik dizaynlarda nelere dikkat etmeliyiz? Gerçek dünya uygulamalarında elde edilen “en iyi çözümler” nelerdir?

Teknolojilerimizi servis tabanlı mimariye taşıyan ekibimizin çalışmaları ışığında bu soruların cevaplarını vermeye çalışacağım.

Detaylara buradan ulaşabilirsiniz.

 

Kendiniz ya da ekibinizdeki roller için uygun VS 2008'i bulmak için bir kaç yoldan biri ki bu sanırım Türk usulu yaklaşım, her versiyonu sanal makine olarak kurup işimizi görüp görmediğini anlamaktır. Ama benim o kadar vaktim yok ve biraz oriantalist yaklaşacağım derseniz; size bu adresten ulaşabileceğiniz listenin işinizi göreceğini söylerim. Listeyi görür görmez, incelemek için veri tabanına alma ve oradan farkları sorgulama fikriniz oluşacaktır.

MSDN Code Galery Microsoft çalışanlarıın ve topluluklarının kod parçalarını paylaşabileceği yeni bir site olarak sunuldu. Kod parçalarıyla birlikte dokümanlar ve videolarda sunulabiliniyor. Bir takım teknolojilere iyi bir başlangıç yapmak adına faydalı olabileceğini düşünüyorum.

http://code.msdn.microsoft.com/

 

Microsoft “Oslo” kod isimli projesinin daha önce "yeni versiyon BizTalk" gibi algılansa da bir kaç ürünü de içine alacağını açıkladı. BizTalk Server “6”, BizTalk Services “1”, Visual Studio “10”, System Center “5” and .NET Framework “4.0” ürünleriyle birlikte "Oslo", Microsoft'un SOA planlarında önemli bir yer teşkil edecek gibi görünüyor. Oslo'nun bir takım boşlukları dolduğuracağını özellik setinden görebiliyoruz. Yalnız şimdilik çok önemli bir innavasyon görünmüyor, sektörün ihtiyaçlarını karşılayamaya yönelik "boşluk doldurma" projesi gibi yorumluyorum.

 

Diğer taraftan Microsoft, geliştiricilerin servis yönetimini sağlayacakları araç konusundaki beklentisini daha önce "pilot proje" olarak yürütülen Managed Service Engine'in 6 versiyonu ile bünyesinden sunulacağı bildirerek gidermeye çalıştı. Henüz release olmamış bir ürünün 6 versiyonuyla sunulması Microsoft'un enteresan versiyonlama biçimlerinden biri olsa gerek.

 

Microsoft dünyasında SOA'da taşlar yerine oturmuş değil. Ama hangi teknolojide yerine oturmuş taşlardan bahsedebiliriz bilmiyorum. En iyi ve uzun soluklu gördüğümüz teknolojileri seçerek başladığımız "yazılım üretme" yolunda, değişiklik ve yazılımlarımızın teknolojik güncelliğini yitirmesi doğal sonuç. Değişen teknolojik ortamın etkilediği kullanıcı beklentileri sonuçta yazılım aynı işi yapıyor olsa dahi yapış şeklindeki değişiklik beklentilerini etkiliyor. Ne kadar mükemmel üretilirse üretilsin yazılımlar, belli bir süre sonunda kullanıcı beklentisinin arkasında kalmaya mahkumlar. Yazılımların devamlı gelişme ve değişme ihtiyaçları var.

 

Sözü bağlamak gerekirse, eğer Microsoft dünyasında SOA yolculuğuna çıkıyorsak elimizdeki teknolojilerin henüz ilk basamaklar olduğunu bilmeliyiz. Yazılım alt yapılarımızı ileride gelecek teknolojilerle değiştirmek üzere "mevcut teknoloji ile gevşek bağlı" tutarak devam etmekten başka bir yol göremiyorum.

Dünyada WCF'yle neler yapılmış merak ederseniz Microsoft Case Studies yapılanlardan bazılarını barındırıyor. Bu site daha çok Microsoft Partner'larının kendilerini ve yaptıklarını duyurması için kullanılıyor. Aslına bakarsanız teknolojiden daha çok Partner'a yönlendiren bir havası var. Olsun varsın, biz WCF'yle kurumsal seviyede neler yapılmışa yine bu site üzerinden bakalım. Size bazı örnekleri aşağıda sıraladım.

1. Avaya
2. Choicelinx
3. Crutchfield
4. FNAC
5. Kiwibank
6. Nike
7. OPC Foundation
8. OTTO
9. Pfizer
10. Schneider Electric
11. ST Electronics
12. Commonwealth of Massachusetts
13. Thomson Financial
14. Thomson Tax and Accounting
15. Tyco Fire and Security

Gerçi henüz Framework 3.5 ile yapılmış bir başarı öyküsü göremedim. Her ne kadar detaylarını burada paylaşamıyor olsam da, Türkiye Finans olarak WCF, Framework 3.5, SQL 2005 ve Windows Server 2008 WAS teknolojileri üzerine geliştirilen, yeni bankacılık uygulamalarımızın Türkiye'den bir başarı öyküsü olarak bu sitede yayınlanmasına çok da fazla bir süre kalmadı inancındayım. Ufak bir bir bilgi sızdırabilirim. Hem teknolojik yapısı, hem de finansal özellikleri ile birlikte tamamen SOA temelleri üzerinde, çok dil desteği ve esnek geliştirme platformuyla sadece bankaların değil, kurumsal manada ürün geliştirmek isteyen tüm firmaların tercihi olabilecek "satılabilir bir paket" olarak hazırlanıyor.

.net 2.0'ın sunucunuzun ya da PC'lerinizin hafızasına çok yüklendiğinden şikayetçi misiniz? Belki çözüm Microsoft'un geçen ay yayınladığı bir düzeltmededir. Göz atmanızı tavsiye ederim.

Microsoft , VSTS'de bizler için hangi özelliklerin önemli olduğunu, VSTS dizaynları ile kullanımı arasında gap olup olmadığını ve kullanım senaryolarımızla alakalı birşeyleri atlayıp atlamadıklarını merak etmiş, çok daha iyi geri besleme alabilmek için Rosario'nun Spec'lerini yayınlamış.

Akla şu soru geliyor hemen. "Microsoft neden daha fazla kaynak ayırarak sektördeki kullanımlarını araştırmıyor?" Kısa cevap araştırıyor, ama bunu yine Enterprise Go isimli firmaların katılımlarıyla sağlıyor. Yani iş geliştirmek ve bunun sektördeki kullanımının ne kadar faydalı olacağını bile kullananlarından topluyor. Buradan iki sonuç çıkar, birincisi daha az maliyet, ikincisi daha kesin ve net sonuç. Eh, her patron bunu istemez mi?

Devconnections'da Pre Workshop olarak MICHELE LEROUX BUSTAMANTE'den Improve Your SOA: Designing a Secure, Reliable and Scalable System'yı alma fırsatım oldu. Michele Idesign firmasında Chief Architect olarak çalışıyor. Aynı zamanda Microsoft Regional Director. Uzmanlığı Enterprise sistemler. Kitap yazarı, dergi yazarı, uluslar arası konuşmacı, eğitimci ve danışman. Workshop'da daha çok SOA için gerekli olan dizayn kararları üzerinde durdu. Anlatımındaki profosyonellik, işindeki uzmanlık ve hiçbir yerde bulamayacağınız derin bilgiler birbirine eklenince cennet vatanımdan kalkıp binlerce mil uzağa gelmeye değdiğini hissettim. Devconnections'un son gününde de Microsoft'un Software Legent olarak markaladığı JUVAL LOWY'dan Advanced WCF ile workshop yapma imkanım oldu. Juval, Microsoft'un Silikon Vadisi Regional Director'ü. Kendisi de kitap yazarı, dergi yazarı, uluslar arası konuşmacı, eğitimci ve danışman. En büyük özelliği Framework 3.0 ve 3.5 üzerinde ciddi bir önderlik yapması. Workshop'da WCF ile alınması gereken dizayn kararlarının üzerinde durdu. Workshop'ın soru cevap kısmında kendisine WCF'nin sektörde ne kadar kalacağını ve yerine nasıl bir şey hayal ettiğini sordum. Vizyoner kişiliğini kendisine yakıştırmış edasıyla bu hafta boyunca aldığı en güzel soru olduğunu ifade etti ve herkes çıkmayı beklerken kesintisiz 15 dakika konuştu. WCF'ye 5 yıllık bir süre biçti. Gelecekte "Every class as a service" mantığı çerçevesinde yeni bir teknoloji hayal ettiğini belirtti. Michele ve Juval'la diğer oturumların arasında birkaç kez konuşma şansım oldu. Bir takım teknik sorularıma cevap almanın yanı sıra, dünyadaki SOA ve WCF uygulamaları üzerine son bilgileri alma imkanım oldu. Idesign olarak Birleşik Devletler başta olmak üzere, İngiltere, Fransa, Almanya, Norveç ve İsrail'de yaptıkları kurumsal projelerden bahsettiler. "WCF geçici bir heves mi, arkasında sakladığı yeni bir teknoloji mi var?" şüphesiyle gittiğim Devconnections'dan "eğer dağıtık uygulama geliştirmek istiyorsanız WCF'ye yatırımı beklemeden yapmalısınız" cevabıyla döndüm.

6 Kasım 2007, Las Vegas. Devasa büyük bir salon, dört adet dev ekran… İçeride yaklaşık 5000 kişi. Scott sahnede. Konu “Development with vs 2008”. Çok iyi grafiklerle desteklenmiş bir PowerPoint dosyası.  Başlıyor anlatmaya, VS 'in gelişiminden bu güne kadar yaygınlaşması hakkında bilgi verdi.  Sonra sözü toparlayıp Vs 2008'in yeniliklerini saymaya başlıyor. En böbürlenerek anlattığı şey “multi targeting framework support oluyor. VS 2008’i framework 3.5 kullanıyorsunuz ama isterseniz 2.0 için derleyebiliryorsunuz. Tabiki 3.0 ve 3.5 özelliklerini kullanmamışsanız. Hadi canım bu da ne iş demeyin hemen. 2.0 ile çalışan bir ortamda VS 2008'le devam etmek isteyenler olabilir. Hedef framework’ü 2.0 seçtiğinizde 3.5 ile yeni gelen metodlar ve property'ler bir anda kayboluyor. Scott “bakalım ASP.net'te neler oluyor” diyor ve genç bir delikanlı sahneye fırlıyor. O da ne! Demoyu Scott yapmıyor. Gitti karizma.. Bizim genç Ajax Support, js intelisense, js built in debug, rich css and html support derken yenilikler neredeyse tamamlanıyor ki "designer and html goes together" demesiyle salonda kahkahalar yükseliyor. Demek ki Microsoft  .net'in ilk versiyonundan beri yapamadığını nihayet becerebilmiş. Artık Asp.net sayfasının designer'ını “aman arkadaki html'ler birbirine girecek” korkusuyla açmamazlık yapmayacağız galiba. Ben en çok CSS'lerin property window’lara gelmesine sevindim. Gencimiz alkışlarla sahneden alınırken Scott, Ribon extensibility, Click ones imporevements gibi özelliklerden bahsetmeye devam etti.  WWF, WCF, WPF'deki yeniliklerin üzerinden merak uyandıracak şekilde  geçti ve birazcık da Entity framework'ün amaçlarını ifade etti. Sözü Silverlight'a getirdi ve bir ablamız sahneye gelerek, güzel bir silverlight demosu yaptı. Alkışlarını aldı. Scott'da ablamızın yaptığı güzel şovun havasıyla, büyük, güzel, pırıltılı cümlelerle süresini tamamladı. Salon, Scott'u alkışlarken artık kendisine pazarlama alanında yeni bir kariyer çizdiğini anlamıştı. Eskiden Steve Balmer'dan güzel şovlar izlerdik.  Scott'un o kadar agresif bir çizgi çizeceğini sanmıyorum ama teknik görünüş ve samimiyetiyle teknik insanların gözünü boyayabilecek enteresan bir yeteneğe sahip. VS konusundaki ilk bilgileri yayınlama yetkisinin kendisinde olmasıyla birlikte, “en iyi pazarlayabilecek cümleleri kurabilme” yeteneği önümüzdeki yıllarda Scott'un gelecekte Microsoft dünyasındaki etkisini şimdiden gösteriyor.  Aslında sunumun en önemli mesajlarından biri,  bundan sonra VS API'nin çok daha etkin bir şekilde sektöre sunacağı sözüydü. Şu anda VS, 200 partner'la destekleniyormuş ve üzerinde 2000 ürün geliştirilmiş. VS API'nin dışarı tamamen açılmasıyla birlikte artık isteyen herkes kendi Visual Studio IDE’sini yazabilecek. İleride arayüz komponenti alır gibi VS komponentleri ya da tamamen VS IDE'si satın alacağız. Microsoft benden buraya kadar, benim yapacak daha önemli işlerim var, arayüzle siz uğraşın diyor sanki. Ne dersiniz?